Nhắc đến cây Mít Thái siêu sớm, bà con sợ nhất là bệnh xơ đen, vì đây là bệnh không có thuốc đặc trị, bệnh gây hại trên diện rộng, làm giảm chất lượng trái, giảm năng suất.
1. Giá trị kinh tế của cây mít
Những năm gần đây, ngoài nguồn thu từ những cây ăn trái quen thuộc như sầu riêng, bưởi da xanh, vú sữa, chôm chôm, măng cụt,… thì cây mít Thái siêu sớm dần được nhiều bà con trồng thay thế các loại cây trồng khác bởi đặc tính dễ trồng bởi nhiều ưu điểm:
– Thời gian cho trái của cây mít ngắn
– Cây chịu hạn tốt, dễ thích nghi, có thể sinh trưởng ở những vùng đất nghèo dinh dưỡng
– Chi phí đầu tư nhẹ nhưng năng suất và chất lượng vượt trội.
– Việc thu hoạch và buôn bán cũng dễ dàng hơn do có nhiều thương lái vào thu mua tận vườn.
– Bên cạnh việc thu lợi nhuận từ trái, bà con nông dân còn có thêm nguồn thu từ bán cây giống.
2. Bệnh hại trên cây mít
Tuy Mít là loại dễ trồng, ít tốn công chăm nhưng do nhiều yếu tố bên ngoài tác động gây bệnh hại cho cây cũng là vấn đề khiến nhiều bà con đau đầu như: bệnh thối gốc chảy nhựa, bệnh thối nhũn, bệnh thối trái, bệnh thán thư, bệnh gỉ sắt, bệnh nấm hồng, đặc biệt là hiện tượng xơ đen mít,…
Chăm sóc và chế độ dinh dưỡng, phân bón cho cây Mít tưởng chừng đơn giản nhưng khi không cân bằng đúng hàm lượng cần thiết trong các giai đoạn phát triển, nuôi trái,… cũng vô tình gây nên nhiều bệnh hại, đặc biệt là xơ đen.
3. Hiện tượng đen xơ trên Mít
Nguyên nhân và tác nhân gây bệnh:
Theo một nghiên cứu công bố tháng 7 năm 2019, Malaysia đã định danh thành công loài vi khuẩn gây ra hiện tượng xơ đen, vi khuẩn đó có tên là Pantoea stewartii. Trung tâm ứng dụng khoa học công nghệ Hậu Giang cũng đã thu thập mẫu và so sánh, kết luận bệnh sơ đen Mít tại Việt Nam là do cùng một loại vi khuẩn Pantoea stewartii gây ra (Trước đó, tại Việt Nam, vi khuẩn này đã gây ra bệnh héo vi khuẩn và bạc lá trên bắp).
Vi khuẩn gây bệnh xơ đen trên Mít xâm nhập vào trái qua hai con đường: qua nướm hoa cái mở ra nhận phấn và con đường thứ hai là giữa trái đơn có khoảng hở, vi khuẩn theo nước mưa đi vào.
– Bệnh xuất hiện nhiều và phổ biến trong mùa mưa, nơi có ẩm độ cao.
– Do mưa nhiều, hoa cái không thể nhận phấn.
– Do vi khuẩn xâm nhập vào vết thương hở trên cây và trái.
– Vi khuẩn phát triển và làm cho múi không thụ tinh được, hạt bị lép. Nếu vi khuẩn vào sau khi đã thụ tinh thì làm cho hạt non bị hư và chuyển thành màu đen.
– Bên cạnh đó, còn một nguyên nhân chủ quan ít khi được nhắc tới đó chính là chế độ dinh dưỡng trong và sau giai đoạn xử lý ra hoa, phân hóa mầm hoa, cây bị thừa Lân và Kali
Biểu hiện – triệu chứng
Bên ngoài: biểu hiện bên ngoài trái không có gì khác biệt so với trái bình thường, tuy nhiên bên trong cuống trái xuất hiện màu nâu chạy dọc theo các mạch dẫn trong cuống.
Bên trong:
– Cùi trái, khi bị đen xơ cũng xuất hiện các đốm nâu nhạt khi bị nhẹ và các đốm nâu sẽ lan rộng, sần sùi khi bị nặng.
– Xơ: xơ bị đen, trên bề mặt xơ xuất hiện những đốm có màu từ nâu tới nâu đen, các đốm này có hình dạng và kích thước khác nhau, dùng tay chạm vào có cảm giác nhám, sần sùi.
– Khi bị nặng: khi bị nặng các xơ và múi gần nhau sẽ bị dính lại, các đốm đen này lan rộng, sần sùi, rõ rệt trên bề mặt múi làm mất giá trị của trái mít.
– Chất lượng múi, mùi vị: các múi có màu sắc và mùi vị tương tự những múi bình thường.
Hiện tượng này xảy ra nhiều ở cây tơ hơn là những cây trưởng thành, những trái gần mặt đất cũng bị nhiều hơn những trái trên cao.
4. Biện pháp phòng trị:
Hiện nay, trên thị trường không có thuốc đặc trị bệnh xơ đen, tuy nhiên, bà con có thể giảm, ngăn ngừa hiện tượng xơ đen Mít.
– Vệ sinh đất trước khi trồng để loại bỏ các môi giới truyền bệnh và mầm bệnh trong đất.
– Vườn trồng phải thoát nước tốt trong mùa mưa, chống xói mòn để đảm bảo độ phì cho đất, quanh vườn thông thoáng hạn chế sâu bệnh.
– Bón phân cân đối, tăng cường sử dụng phân hữu cơ.
– Giai đoạn ra hoa: dùng miếng nilon làm mái che, tránh nước mưa tiếp xúc hoa cái.
– Tuyển lựa trái: chọn những trái có dạng hình trụ thay vì tròn, gai đều, không méo móp. Chọn cuống trái mập, tròn.
– Tránh để trái tiếp xúc với đất (trái sà xuống đất), nên để trái cách ít nhất 1 mét từ mặt đất trở lên.
Cùng trăn trở với nỗi lo với bà con, Vadic. Corp đã trực tiếp đồng hành, cùng bà con chăm sóc và xử lý các vườn Mít tại nhiều địa phương của tỉnh An Giang, Tây Ninh bằng phương pháp bán hữu cơ sinh học, an toàn, giúp bà con giảm bớt gánh nặng chi phí và nỗi lo mất mùa.
Giải pháp không chỉ giúp ngăn ngừa hiện tượng xơ đen, nứt thân, xì mủ mà còn tăng giá trị của trái mít về mặt hình ảnh lẫn chất lượng mùi – vị.
Bà con nên kết hợp phương pháp xử lý đất, cải tạo vườn với phương thức sau:
Sau giai đoạn xử lý ra hoa, phân hóa mầm hoa, bà con nên tưới kích rễ và bón phân hữu cơ.
Khi trái đạt trọng lượng tầm 500gram (0.5kg) trở lên:
Bón gốc: bà con bón thêm phân NPK với hàm lượng Đạm và Kali cao như 15-5-25, 19-9-19, 18-8-22, 17-5-25,…
Phun trên lá: Phun liều lượng như sau: Pinophytal 500ml + Fosfital Extra 500ml với 300 lít nước.
Khi trái đạt trọng lượng tầm 5kg trở lên: phun Foliartal Sil-K + Super Combi (hoặc Combiking, Microplus).
Bên cạnh đó, để vừa phòng ngừa bệnh, kích thích cây tự kháng bệnh, phát triển khỏe, nuôi trái tốt, xanh trái, bà con có thể phun định kỳ 10 – 15 ngày 1 lần Pinophytal + Fosfital Extra (hoặc Fosfital Zn).
Liều lượng: Pha Pinophytal 500ml + Fosfital Extra 500ml với 300 lít nước.
Lưu ý: Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều, nấm khuẩn phát triển mạnh nên phun kết hợp các loại thuốc BVTV có hoạt chất như: Copper Oxychloride, Metalaxyl, Dimethormon, Azoxystrobin, Eugenol, Mancozeb,…
